kizilay_banner_728X090

GÜMÜŞÜ OLMAYAN ADINI GÜMÜŞLE DUYURAN İLÇE BEYPAZARI

GÜMÜŞÜ OLMAYAN ADINI GÜMÜŞLE DUYURAN İLÇE BEYPAZARI
Yaklaşık 200 yıldan bu yana gümüş işlemeciliğinin önemli bir meslek haline geldiği ve değerli sanatkarların yetiştiği Ankara’nın tarihi turistik ilçesi Beypazarı’nda, yöre insanına özgü takılar, ilçenin tüm yurtta adını duyurmasına neden oluyor.09.10.2014 15:38

Beypazarı´nda özellikle gümüş işlemeciliği (Telkâri) yaygın ve yaşayan bir meslek dalı. El işçiliğiyle yapılan telkari gümüşleri; zarafeti, farklı tasarımlarıyla Beypazarı´nda ustalıkla oluşturulan bir sanat eseri.

Telkari Gümüş işçiliği ilk ne zaman nasıl başlamış bilinmiyor. Telkari altın ve gümüş sanatı Selçuklu dönemi, özellikle Artukluların hüküm sürdüğü Mardin, Midyat ilçesi ve yöresinde gelişmiş, buradan da ahilik vasıtasıyla Beypazarı ile tüm Türkiye'ye yayılmış. Gümüş işleme sanatı Beypazarı´na ahilik yoluyla kazandırılmış. Ahilik 13. yy. da Anadolu´da görülmeye başlanan esnaf ve sanatkar birliklerine verilen addır.  Beypazarı halkı bu sanatı bir iş olarak kabul etmiş ve zaman içinde geliştirmiş. Usta, kalfa, çırak usulü ile telkari altın ve gümüş işlemeciliği, sanatı gelişerek bu günlere kadar gelmiş.

Beypazarı’nda en yaygın işleme şekli telkari sanatıdır.

Tarih boyunca önemli bir ticaret geçidi olan İpek yolu üzerinde bulunan Beypazarı´nda gümüş madeni yok ama bu engel yaratmamış, eskiden olduğu gibi bugün de gümüş, başka illerden getirilmekte.  

Külçe haline getirilen gümüşler eritilip tel haline getirilerek inceltilir. Saf halde olduğu için kolayca bükülen gümüşler, sanatkarlar tarafından şekillendirilerek süs eşyaları ve takı yapımında kullanılır. Gümüş işlenirken kullanılan teknik, telkaridir.

Telkari ince telden takı süslemeciliğine verilen addır. Tel ne kadar ince olursa takının değeri de o kadar artar. Hammaddesi altın ve gümüştür. Altın pahalı olduğundan genellikle gümüş kullanılır. Altın telkari ve diğer işlemelerde ustalar, potada erittikleri altın ve gümüş madenini kalıplara dökerek, elde edilen metali, haddeden defalarca geçirmek suretiyle, istenilen kalınlıkta tel haline getirirler. Bu tellerden de büyük bir sabırla sanat eseri olan, el emeği göz nuru ürünler yaparlar. Ayrıca telkari harici altın ve gümüş ince levha haline getirilerek yüzük, küpe, altın kemer, iğne, madalyon ve tılsım gibi süs eşyaları, başlıklar, kolyeler de yapmaktadırlar. Bunlardan altın kemer, tılsım ve gümüş nalın en meşhurlarıdır.  Telkârideki motifler, doğanın Türk-İslam düşüncesi ile yorumlanışını ve Türk zevkini aksettirir.

Beypazarı’na gelen gümüş külçeler hünerli ustaların ellerinde telkari oluyor, Telkari takılar irili ufaklı, incili, incisiz, altın veya gümüşle süslenerek, kolye, bilezik, küpe, bronş, halhal, yüzük olarak dükkanları süslüyor. Kadınlarımızın vazgeçilmezi haline geliyor.

AYLIK 300-400 KİLOGRAM GÜMÜŞ İŞLENİYOR

Beypazarı Akbay Kuyumculuğun sahibi telkari ustası İsmail Akbay kendisinin de bir altın ve gümüş işleme ustası olduğunu söyledi. Bu sanatı usta-çırak ilişkisi içinde ustalarından öğrendiklerini belirten Akbay, 'Bu işi Beypazarı’nda birçok esnafımız da yapıyor. Arkadaşlarımız yurt genelinde fuarlara katılıyorlar ve tanıtımlar yapmaya çalışıyoruz. İnternet satış sitemizlede hem tanıtım hem sanal satış yapıyor ismimizi dünyaya duyuruyoruz. Avrupadan ve Amerikan bile sipariş alıyoruz. Beypazarlı gümüş ustaları aylık 300-400 kilogram gümüş işliyor' dedi.

İlçe genelinde gümüş el işçiliği ile uğraşan 100 civarında işyeri bulunduğunu anlatan Akbay, şöyle konuştu: 'Beypazarı’nın turizme açılmasının ardından gümüşe olan ilgi giderek arttı. Biz satışlarımızda özellikle telkari tekniği ile yapılmış olan eserleri müşterilere anlatıyoruz ve bu eserler daha çok beğeniliyor. Telkari ince telden takı süslemeciliğidir. Tel ne kadar ince olursa takının değeri de o kadar artmaktadır. Ham maddesi altın ve gümüştür. Altın pahalı olduğundan genellikle gümüş kullanılmaktadır. Biz genelde altın üzerine çalışıyoruz. Bugün Beypazarı´nda bir çarşı içinde gümüş ustaları bir araya toplanmış ve burada hayat bulan Gümüşçüler çarşısı içinde usta, çırak ilişkisiyle bu sanatın geliştirilmesine imkan sağlanmıştır. Büyük bir sabır, el emeği, göz nuru, dikkat ve özenli işçilik gerektiren telkari tekniğiyle işlenip satışa sunulan gümüşler, Beypazarı´nda turizm potansiyelinin artmasına da katkıda bulunmaktadır. Son zamanlarda Beypazarı’nda açılan Gazi Üniversitesi Takı Tasarım Meslek Yüksek Okulunun bu sanata katkılarıyla alışılmışın dışında farklı ürünler de yapılmaktadır. Beypazarı'na ziyarete gelen misafirlerimizin telkari gümüşe olan ilgi ve alakaları bu sanatı şüphesiz daha da ileri götürecektir‘’ dedi.


Etiketler: GÜMÜŞÜ OLMAYAN ADINI GÜMÜŞLE DUYURAN İLÇE BEYPAZARI

Diğer BEYPAZARI haberleri

  • PAYLAŞ

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir