kizilay_banner_728X090

Suluhanda tarih yeniden canlanıyor.

Suluhanda tarih yeniden canlanıyor.
Beypazarı ilçe merkezinde ve şehrin tam ortasında bulunan kervansaraylardan olan 403 yıllık Suluhan Nasuhpaşa Kervansarayı Restorasyon çalışmaları tamamlanarak hizmete girdi.02.09.2016 18:39
100 yıl önce restorasyon çalışmaları başlayan dönem dönem ara verilen Beypazarı’ndaki tarihi Suluhan Nasuh Paşa Kervansarayı restorasyon amacıyla 49 yıllığına kiraya tutan BYŞ İnşaat Nakliyat Mühendislik Proje ve Sanayi Şirketi tarafından restorasyon çalışmaları tamamlanarak 2016 yılında hizmete açıldı.

Beypazarı’ndaki 403 yıllık hanın restorasyonu 100 yıllık yılan hikayesi.

Beypazarı’nda Suluhan Nasuh Paşa Kervansarayı restorasyonu 100 yılda tamamlanabildi. 1613 yılında Osmanlı sadrazamlarından Nasuh Paşa tarafından yaptırılan tarihi hanın restorasyonuna ilk olarak 1917 yılında başlandı. Tarihi yapı, son yüzyıl içerisinde çok defa müdahale görmüş ve korumasız bırakılmıştır. Restorasyon öncesi oldukça harap ve özgün yapısal özelliklerini yitirmiş halde olan yapı 1. Dünya Savaşı’nın etkisi ile sadece tarihi hanın kapı giriş kısmı ile restorasyon sınırlı kaldı. Han 1917-8 yılında kaymakam Hurşit Bey tarafından tamir edildi. Ancak sonradan bilemediğimiz bir sebepten tekrar harabe haline gelen hanın, sadece güney ve doğu duvarları ayakta durdu. 1917 yılında başlanan ve o günden bugüne iki kez restore edilmeye çalışılan hanın restorasyonu, istimlak krizi sebebiyle tamamlanamadı. Hanın onarımı için uzun zaman önceden harekete geçilmiş olmasına karşılık, proje yapımı tamamlanamadı. 1970’li yıllarda han içinde bir jeneratörün yer aldığı ve 1980’lerin sonlarına kadar avlusunun kamyon garajı olarak kullanıldığı bilinmekte. Oldukça harap durumdaki hanın giriş ve doğu cephesi sağlam, diğer kısımları yıkık vaziyette idi. Dört kenarı dolaşan revakların bulunması gerekmekte ise de, bunlar tamamen yıkılarak ortadan kaybolmuş haldeydi. İç kısmı 20 yıl boyunca ilçenin elektrik santrali olarak kullanılan, büyük ölçüde harap olmuş hanın korunması ve eski haline dönüştürülmesi için 1998 yılında başlatılan restorasyon çalışmaları için tekrar ihaleye çıkarıldı. 2008 de restorasyonun bitmesi hedeflendi. İhaleyi kazanan ilk firma işi tamamlamazken, 2001 yılında Beypazarı Belediyesi restorasyon işini üstlendi, müteahhitten alınarak han restorasyonu için belediyeye devredildi ancak suluhan’ın restorasyonu için çivi bile çakılmadı. Suluhan tekrar Belediyeden Vakıflar’a devredilerek 2005 yılında ‘yap-işlet-devret’ modeliyle ikinci bir firmaya ihale edildi. Hazırlanan sözleşmeye han ve kervansarayın duvarlarına sonradan eklenerek faaliyet gösteren 10 dükkânın istimlak edilerek firmaya verileceği hükmü kondu. Gecekondu konumundaki dükkanlar tarihi yapının ana duvarına yapışık olduğu için bu duvar ve giriş kapısının restorasyonu bir türlü yapılamadı. 27.10.2011 tarihinde yap işlet devret modeli ile 49 yıllığına restorasyon karşılığı kira ihalesi yapılan Beypazarı tarihi Suluhan’da Restorasyon çalışmaları yeniden başladı. İhale öncesi restorasyon çalışmaları durmuş, Vakıflar 3 sefer ihale açmıştı. 400 yıllık Suluhan’ın yapımı yılan hikayesine dönmüştü. katı ihalesi ‘’ BYŞ İnşaat Nakliyat Mühendislik Proje ve Sanayi Limited Şirketi ‘’ üzerine yapıldı. Söz konusu şirket ile anılan işe ait restorasyon karşılığı kira sözleşmesi 16.11.2011 tarih ve 19026 Yevmiye ile Ankara 50. Noterliğinde yapıldı. 2014’ün son ayına kadar restorasyonu tamamlamayı vaad eden yüklenici firma, Vakıflar Ankara Bölge Müdürlüğü’nden sözleşmedeki istimlak sözünü yerine getirmesini istedi. Vakıflar Genel Müdürlüğü yetkilileri ile dükkan sahipleri istimlak için masaya oturdu. Anlaşma sağlanamadığı için konu bilirkişiye gitti. Bilirkişi heyeti hazırladığı raporunda 10 dükkân için istimlak bedelini 4 milyon 250 bin TL olarak belirledi. Bilirkişinin dükkanlar için biçtiği 4 milyon TL’ye itiraz eden Vakıflar Genel Müdürlüğü, restorasyonu askıya aldı. Bu parayı yüksek bulan Vakıflar, mahkemeye başvurarak yeni bir bilirkişi talebinde bulundu. İkinci bilirkişi raporu da 100 bin TL gibi düşük bir fiyat çıkardı. Vakıflar Ankara Bölge Müdürlüğü, bu bedelin ödenip ödenemeyeceğini Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün takdirine bıraktı. Böylece restorasyon işi bir kez daha düğümlendi. Çeşitli aralıklarla yarım kalan restorasyon, bu kez de 10 dükkanın istimlak edilememesi nedeniyle hanın restorasyonunda ve açılışında gecikme yaşandı. Tarihi Suluhan ve Kervansarayın restorasyonunu tamamlayan yüklenici firma ön giriş kubbesi ve yan duvardaki restorasyonu yapamadığı için tarihi yapı bir kez daha kaderine terk edildi.

DÜKKANLAR İSTİMLAK EDİLEMEDİ AMA KERVANSARAY AÇILDI.

Halen 10 dükkan istimlak edilmediği için dükkanların bulunduğu bölümde restorasyon tamamlanamadı ancak 10 dükkanın olduğu bölüm hariç Restorasyon 2015 yılı Ekim ayında tamamlandı. Müteahhit firma uzun süredir süren Restore çalışmalarını tamamlayarak Tarihi Suluhan kervansarayını 2016 Temmuz ayında işletmeye açtı. Suluhandaki bazı tesisler firma tarafından işletilirken bazı işyerleri de kiraya verilmeye başlandı. Dükkânlar, restoran ve diğer bazı alanların kiraya verilmesi yönünde başlatılan çalışma ile firmanın ön talep alma işi halen sürüyor. Suluhan Nasuh Paşa Kervansarayı içinde salon, kafeterya ve bazı alanlar ile 9-18 m2 arasında 30'un üzerindeki dükkan mevcut. Toplantı, nişan salonu, kafe restaurant olarak işletmeler mevcut.

Kervan sarayının restore edilmesi sonucu şehre ayrı bir güzellik kattığını, tarihi yapının hizmete açılmasıyla bölgenin turizm potansiyelinin artacağını savunan Beypazarlılar, “100 yıl gibi bir süreçte restorasyonu tamamlanan tarihi Suluhan kervansarayının ilçe merkezinde olması nedeniyle hayli ilgi çektiğini, ancak çevresinin kapalı olması nedeniyle, insanların göremediğini buna rağmen ilçenin tarihi yapısına olumlu katkı yapacağını ve ilçeye gelen turistlerin öncelikli olarak geleceği yerlerden biri olacağını belirttiler.

Restorasyonu yapan ve hanın işletmesini üstlenen işletme ortaklarından Önder Turhan; ‘’Tarihi hanın restore edilerek günümüze kazandırılması, bizce çok önemli. Çünkü gerçek anlamda tarihi bir eser kurtarılmış oldu. 1613 yılından günümüze 403 yıllık bir tarihi anıt olan Han’ın restorasyonunu yaparak hizmete geçirmekten mutluluk duyuyoruz’’ dedi.

Suluhan Nasuh Paşa Kervansarayının, içine mağaza, dükkan, restoran kısımlarının açılması akabinde ilçeye oldukça canlılık katacağına değinen Turhan; ‘’ Restore tamamen aslına uygun olarak yapıldı. Eski dönemlerde, bilindiği gibi Pazar kuruluyormuş. Beypazarı tarihi ipek yolu üzerinde olduğu için de Pazar o günlerde çok ilgi çekiyor ve çevreden de çok katılım oluyormuş. Suluhan yine eski canlılığına kavuşacak. Suluhan’la birlikte Beypazarı’n da tarih yeniden canlanacak. Gerek Beypazarı Turizmi, gerekse Ankara Turizmine katkı sağlayacağına inancımız tamdır. Tarihi dokusu, görselliği, Avrupa ve Türk mutfağından seçme yemek çeşitlerimizle faaliyetlerimizi yürütmekteyiz. Suluhana gelen misafirlerimiz kendilerini tarihini derinliklerinde hissetmeleri için peyzaj çalışmalarımızı yaptık. Güler yüzlü ve kaliteli hizmetimizle işletmemizi turizme kazandırdık. Burda her türlü oragnizasyon, yemekli toplantı, nişan, sünnet gibi etkinlikler yapılabilir ’’ dedi.

Suluhan içinde bulunan işyerlerinin kiraya verilmeye başladığını belirten Önder Turhan; ‘’500 TL’den başlayan aylık kira bedeli ile kiralama işlemlerine devam ediyoruz. 6 dükkanı kiraya verdik. Yeni sezonda tamamını kiralayacağımızı tahmin ediyoruz. Suluhan’ın restorasyonu daha önce Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından çeşitli firmalara ihale edilmiş. Biz dördüncü firmayız. Restorasyonun yarısı yapılmıştı. Biz inşaatı tamamladık. Yaklaşık 3 milyon TL maliyetle restorasyon tamamlandı. Restorasyonu tamamlarken Han’ın mimari özelliklerine dikkat ederek orijinalini koruduk. Bu handa 3 dönemin izi var. Selçukluların, Osmanlıların ve cumhuriyetin izleri var bu handa. Biz bunu koruduk. Suluhan Nasuhpaşa Kervasarayı Ankara’mıza hayırlı olsun’’ dedi.

Beypazarı Suluhan Nasuh Paşa Kervansarayı

Halk arasında ‘Suluhan’ olarak bilinen 1613 yılında Sadri Esba Nasuh Paşa Bin Zeynel Abidin tarafından yapıldığı tahmin edilen Mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ait Ankara ili, Beypazarı İlçesi, Zafer Mahallesi’nde bulunan, 234 ada, 4-19-23 parselleri içinde yer alan Nasuh Paşa Hanı Kervan sarayı, Kubbeli muhteşem bir han.

Zafer Mahallesi’nde, kendi adını verdiği Suluhan mevkiinde yer alan, İpek yolu üzerinde olması dolayısıyla önem taşıyan tarihi Kervansaray, Klasik Osmanlı şehir içi hanları tarzında yaptırılmış. Alt katındaki odaların ahşap tavanlı, üst kattakilerinse kubbeli oluşu dikkat çekmektedir. Planı kareye yakın dikdörtgen plânlı ve iki katlı kâgir bir yapıdır. Beşik tonozlu büyük bir eyvan içine alınan giriş kapısı, basık yay kemerlidir. Kapı üzerinde iki çatallı bir kılıç resmi ile iki satır halindeki kitabesi bulunmaktadır. İç avlu etrafında sıralanan han odaları birer kapı ve pencere ile iç avluya bakan cephelere açılmakta olup, bunların önünde dört kenarı dolaşan revaklar bulunur. Birinci kattaki odaların ahşap tavanlı, ikinci kattakilerin ise kubbeli olduğu görülmektedir. Taş söveli dikdörtgen pencerelerin üzerinde sivri tuğla kemerli alınlıkları olan eserin beden duvarlarında, genellikle moloz taş kullanılmış, yer yer kesme taş ve tuğla malzemeye de yer verilmiştir. Hanın doğu cephesinden geçen cadde üzerinde ve bir kısmı yol seviyesinden daha aşağıda kalan, arazinin meyilli olmasından faydalanılarak yapılan dükkânlar bulunmaktadır.

İstanbul’da Nasuh Paşa Vakfı’na ait 25 Muharrem 1022 (17 Mart 1613) tarihli vakfiyesinden de anlaşılacağı üzere büyük hanın içinde 26 oda ve bir mescit ve kervan hanı, dışında da 54 dükkan, arasında pazarı ve akarsu bulunduğu yazılmaktadır. Suluhan, vakfiyesinde de belirtildiği gibi, ticari işlevi yanında, Istanbul-Ankara güzergâhını kat eden kervanların bir menzil hanı ve konaklama yeri olduğu biliniyor. Vakfiyede o zaman Sulu Hanın yanında bir kaynak suyu bulunması, hanın isminin de kaynağını göstermektedir.

Nasuh Paşanın sadareti çok fazla sürmediğinden ölümünden önce hanı yaptırmış olmalıdır. 204 Vakfiyeye göre "Beypazarı'ndaki büyük hanın içinde bir mescidi ve yirmi altı odası ve kervan hanı ile elli dört adet dükkanı bulunmaktadır." Hanın giriş kapısı üzerindeki kitabede 1336'da tamir ettirildiği yazılmakta olup, sol kapı sövesinin üzerine de 1023 H./ 1613 tarihi kazınmış bulunmaktadır. Bu tarih hanın yapım yılı olup, kaymakam Hurşit Bey tarafından yapılan tamirat esnasında buradaki yapım kitabesinin sökülüp, yerine onarım kitabesi konulduğu söylenir. Mevcut kitabeye göre Sulu Han, 1917-8 yılında kaymakam Hurşit Bey tarafından tamir ettirilmiştir.

Yapı, kuzeyindeki Demirciler Sokağı ile güneyindeki Suluhan Sokağı, doğuda -giriş cephesi önünde- küçük bir meydanla birbirine bağlayan Yüksek Kaldırım Sokağıyla çevrilidir. Tarihi çarşının güneybatı ucunda yer alan ve ortasındaki su öğesinden dolayı halk tarafından “Suluhan” olarak adlandırılmış, tipik bir Osmanlı şehir içi hanıdır.


Etiketler: Suluhanda tarih yeniden canlanıyor.

Diğer GÜNCEL haberleri

  • PAYLAŞ

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir